مسافر

وبلاگ محمد جواد انصاری

مسافر

وبلاگ محمد جواد انصاری

۱ مطلب با موضوع «حدیث و روایت» ثبت شده است


مجالسِ إحیاءِ امرِ اهل بیت علیهم السلام

ﺍﻣﺎﻡ هشتمِ شیعیان ، علی بن موسی الرضا علیه السلام در ضمن حدیثی می فرمایند :

«ﻫﺮﻛﺲ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﺴﻰ ﺑﻨﺸﻴﻨﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ،  ﺍﻣﺮ ما ﺍﺣﻴﺎء ﻣﻰ ﺷﻮﺩ ،

ﺩﻟﺶ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻯ ﻛﻪ ﺩﻟﻬﺎ ﻣﻰ ﻣﻴﺮﻧﺪ ، ﻧﻤﻰ ﻣﻴﺮﺩ »

امام علی بن موسی الرضا علیه آلاف التحیة و السلام

« ﻣَﻦْ ﺟَﻠَﺲَ ﻣَﺠْﻠِﺴﺎً ﻳُﺤْﻴﻰ ﻓﻴﻪِ ﺍَﻣْﺮُﻧﺎ ﻟَﻢْ ﻳَﻤُﺖْ ﻗَﻠْﺒُﻪُ ﻳَﻮْﻡَ ﺗَﻤُﻮﺕُ ﺍﻟْﻘُﻠُﻮب » 1

دانلود pdf نوشتار 

ترجمه و شرح حدیثیِ روایت فوق :

1 مرگ قلب ها ( ﻟَﻢْ ﻳَﻤُﺖْ ﻗَﻠْﺒُﻪُ ) یعنی مرگ انسانیت

خاستگاه انسانیت انسان ، و میقاتی که انسان از مرز های حیوانیت خارج می شود ، و پا به مرز انسانیت می گذارد ، قلب است . قلب اگر مُرد ، و از کار افتاد ، انسانیت انسان مُرده و از کار افتاده است . 2

« . . . لهَُمْ قُلُوبٌ لَّا یَفْقَهُونَ بهَِا . . . أُوْلَئکَ کاَلْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ . . . » اعراف /179

« آنان قلب هایی دارند که با آن حقایق را درک نمی کنند . . . اینگونه آدمها مانند چهارپایانند ، بلکه گمراه تر . . . »

توضیح : عوامل « قساوت قلب »  و سخت شدن دلْ بسیار است . عواملی که در نهایت باعث می شوند قلب از کار بیفتد و بمیرد .

در حدیثی امام صادق علیه السلام می فرمایند : « هیچ چیز بیشتر از گناه دل ها را تباه نمی کند « ما مِن شیئٍ أفسَدَ لِلقلوبِ مِنَ الخَطیئَة » . قلب آدمی به گناه می گراید ، و گناه همواره با قلب دست و پنجه نرم می کند تا بر دل چیره می گردد ( و انسان مرتکب گناه می شود ) ، و اینگونه است که دل زیر و رو می شود ( و فاسد و سنگواره و حیوانی می گردد )  » 3

! البته باید توجه داشت که منظور از کلمه یوم در جمله « قلبش در روزی که دلها می میرند ، نمیرد » ممکن است اشاره به مرگ قلب در عالم دنیا باشد یا عالم آخرت و یا هردو .  

2 چگونگیِ احیاء امر اهل بیت علیهم السلام  ( ﻳُﺤْﻴﻰ ﻓﻴﻪِ ﺍَﻣْﺮُﻧﺎ )

شیخ صدوق قمی رحمة الله علیه از عبدالسلام صالح هروی روایت کرده است که

حضرت رضا علیه السلام فرمود :

« خداوند رحمت نماید بنده ای را که امر ما را زنده نماید . » ( راوی می گوید ) به ایشان عرضه داشتم که او چگونه امر شما را احیا می کند ؟

فرمودند : « علوم ومعارف ما را می آموزد و به دیگران تعلیم می دهد . پس به درستی که اگر مردم از زیبایی ها ومحاسن کلام ما با خبر بشوند ، حتماَ پیرو ودوستدار ما خواهند شد » 4
امام علی بن موسی الرضا علیه آلاف التحیة و السلام

« رَحِمَ اللّهُ عَبْدا اَحْیا أمْرَنا ، فَقُلْتُ لَهُ : « فَکَیْفَ یُحْیِی أمْرَکُمْ ؟ »

قالَ: « یَتَعَلَّمُ عُلُومَنا و یُعَلِّمُها النّاسَ، فَإِنَّ النّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحاسِنَ کَلامِنا لاَتَّبَعُونا »

توضیح : با توجه به احادیث شماره 1 و 2 ، معنای حدیث به خوبی روشن می شود . امام رضا علیه السلام شیعیان را به برپایی محافلی دعوت می کند که در آن ، علوم اهل بیت علیهم السلام را بیاموزند و به دیگران تعلیم دهند . و آن را مایه نجات قلب انسان از مرگ و خموشی می داند .

البته باید توجه داشت که در زبان أئمه شیعه علیهم السلام ، هم یادگیری علوم شرایطی دارد و هم تبلیغ علوم اهل بیت علیهم السلام .

3 چگونگیِ یادگیری علوم اهل بیت علیهم السلام ( یَتَعَلَّمُ عُلُومَنا )

امام امیرالمؤمنین على علیه السلام

« پست‏ ترین علم آن است که بر زبان بماند ( و به کار بسته نشود ) ، و برترین علم آنکه در اندامها و ارکان بدن آشکار شود (و به عمل درآید ) . » 5

الامام أمیرالمؤمنین علی علیه السلام

« اوضع العلم ما وقف على اللّسان ، و ارفعه ما ظهر فی الجوارح و الارکان »

 

4 چگونگیِ آموزش و تعلیم علوم اهل بیت علیهم السلام به دیگران ( یُعَلِّمُها النّاسَ )

1 امام صادق علیه السلام

« مردمان را تبلیغ کنید، اما نه با گفتار بلکه با کردار، تا ببینند که شما خود اهل پرهیزپیشگى و کوشش و نماز و عبادت و کار نیکید .  تبلیغ واقعى این است.»

الامام الصادق علیه السلام

«کونوا دعاة للنّاس بغیر ألسنتکم، لیروا منکم الورع‏  و الاجتهاد، و الصّلاة و الخیر، فإنّ ذلک داعیة »

2 امام صادق «ع»:

« عالم که به علم خود کار نکند، پند او چنان از روى قلبها مى‏لغزد و فرو مى‏افتد که دانه باران از تخته سنگ هموار صاف. » 7

الامام الصادق «ع»: إنّ العالم اذا لم یعمل بعلمه، زلّت موعظته عن القلوب، کما یزلّ المطر عن الصّفا.

 

منابع :

1 عیون أخبار الرضا علیه السلام ، ج‏1 ، ص293

2 الحیات ، ج 7 ، ص 250

3 الحیات ، ج 7 ، ص 275

4 معانی الاخبار ، ج1 ، ص 174

5 الحیاة ، ترجمه احمد آرام ، ج‏1، ص201

6 الحیاة ، ترجمه احمد آرام، ج‏1، ص210 و «وسائل» ج 11، ص 194

7 همان و منیة المرید ، 48

--------------

توضیح تصویر : 

جلسه درس خارج فقه مرحوم آیت الله میرزا جواد تبریزی در مسجد اعظم قم

« و ما توفیقی إلا بالله »

محمد جواد انصاری

خرداد 1395

www.mosafer8325.blog.ir

  • محمد جواد انصاری